Je hebt het al meerdere keren gehoord, maar nog steeds weet je niet wat je ermee moet doen: vulkanisatie in beschermende handschoenen. In dit artikel leggen de veiligheidsprofessionals uit wat vulkanisatie betekent in beschermende handschoenen, hoe het werkt en welke effecten het kan hebben.
Beschermende handschoenen: de materiaalkeuze
Voor vloeistofdichte beschermende handschoenen worden grondstoffen gebruikt die ofwel gemaakt zijn van natuurlijke grondstoffen (zoals natuurlijke latex) of synthetische materialen (zoals butadieen/acrylonitril). Dergelijke grondstoffen kunnen in eerste instantie laagmoleculair vast of vloeibaar tot gasvormig zijn. Om een bruikbare materiaalconditie te bereiken, worden synthetische handschoenmaterialen vaak eerst gepolymeriseerd.
Beschermende handschoenen: Vulkaniserende latex
Natuurrubber (ook wel rubber of latex genoemd) krijgt daarentegen een andere speciale voorbehandeling, namelijk vulkanisatie. Aan het einde van het vulkaniseren zijn er molecuulketens aanwezig, waardoor een plastische toestand wordt bereikt. Een plastisch vervormbare grondstof is echter nog niet geschikt als handschoenmateriaal, omdat het meestal te plakkerig is, althans bij hogere temperaturen. Door middel van verknoping via moleculaire bruggen tussen de molecuulketens moet het materiaal dus worden omgezet naar de elastomeertoestand. Dit gebeurt door middel van zogenaamde vulkanisatie.
Beschermende handschoenen: vulkanisatieversneller als katalysator
Vulkanisatie wordt uitgevoerd door zwavel of andere verknopingsstoffen toe te voegen. Omdat vulkanisatie meestal te traag is voor een industrieel proces, worden hulpstoffen toegevoegd als katalysatoren, zogenaamde vulkanisatieversnellers. Door de toevoeging van vulkanisatieversnellers zijn kleine hoeveelheden zwavel, lagere temperaturen en kortere vulkanisatietijden nodig in het productieproces. Een paar veel voorkomende stofklassen van deze vulkanisatieversnellers zijn bijvoorbeeld: dithiocarbamaten, thiurams, thiourea's, mercaptobenzothiazolen en veel van hun derivaten.
Beschermende handschoenen: vulkanisatieversnellers en allergieën
Deze vulkanisatieversnellers zijn in de eerste plaats hulpstoffen voor de productie, d.w.z. proceschemicaliën, maar ze hebben ook enige betekenis voor de functie van de afgewerkte handschoen. In de afgewerkte handschoen hebben ze echter de onaangename eigenschap dat ze allergieën van type 4 kunnen veroorzaken. (Type IV-allergieën zijn contactallergische reacties die voornamelijk worden veroorzaakt door additieven). Dit is natuurlijk volledig in strijd met het doel van het gebruik van deze vloeistofdichte beschermende handschoenen, namelijk om de handschoendrager te beschermen. Elke handschoenfabrikant probeert daarom de resterende hoeveelheden vulkanisatieversnellers in handschoenen te minimaliseren of processen te gebruiken die het gebruik van vulkanisatieversnellers niet vereisen.
Beschermende handschoenen: zonder vulkanisatieversneller
Bij het gebruik van bepaalde grondstoffen kan verknoping worden uitgevoerd, bijvoorbeeld door middel van ultraviolet licht, bijvoorbeeld in het geval van isopreen. Hier worden geen vulkanisatieversnellers gebruikt en daarom kunnen er geen allergische reacties optreden. Over het algemeen is de procedure met ultraviolet licht echter aanzienlijk duurder en wordt daarom vooral gebruikt in gevoelige gebieden, zoals chirurgische handschoenen in de medische sector.
De Semperguard Nitril Green veiligheidshandschoen zonder vulkanisatieversneller
Er zijn inmiddels steeds meer beschermende handschoenen op de markt die zo min mogelijk allergie veroorzakende materialen of additieven bevatten. Een voorbeeld van zo'n handschoen is de Semperguard Nitrile Green Glove. De Semperguard Green Glove is gemaakt van nitril en zonder het gebruik van versnellers en chloor.
"Daarom gebruiken we nitril als grondstof, dat in tegenstelling tot natuurlijke latex geen allergene eiwitten bevat", zegt Tan. "En we gebruiken een andere methode om de nitrillatexfilm te maken, maar ook een ander verknopingsproces. Hierdoor kunnen we afzien van versnellers en het aantal verwarmings- en koelstappen verminderen. Dit bespaart op zijn beurt zowel energie als water." - Lean Seey Tan, Hoofd R&D Sempermed Asia (Bron: Partner magazine van 1_2018)